ភ្នំពេញ៖ ទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល អង្គការសង្គមស៊ីវិល យុវជន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បានរួមគ្នាសម្ពោធរបាយការណ៍អភិវឌ្ឍន៍ទឹកពិភពលោក ឆ្នាំ២០២៦ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (WWDR) ដែលបោះពុម្ពដោយអង្គការយូណេស្កូ ក្នុងនាម UN-Water ។

របាយការណ៍នេះ បានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា មុនទិវាទឹកពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា។ ប្រធានបទទិវាទឹកពិភពលោកឆ្នាំនេះ គឺយេនឌ័រ និងទឹក ហើយប្រធានបទនៃយុទ្ធនាការ គឺ “កន្លែងដែលទឹកហូរ គឺជាកន្លែងដែលសមភាព និងការរីកចម្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើង”។

កម្មវិធីសម្ពោធរបាយការណ៍នេះ ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានការពិភាក្សាអំពីវិធីក្នុងការពង្រឹងសមភាពយេនឌ័រ និងការធ្វើអោយមានបរិយាបន្នលើគោលនយោបាយ និងការអនុវត្តបញ្ហាទឹកស្អាត និងអនាម័យនៅកម្ពុជា។
គោលនយោបាយជាតិអំពីធនធានទឹក (២០០៤) របស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានបន្ថែមដោយច្បាប់គ្រប់គ្រងធនធានទឹក (២០០៧) និងអនុក្រឹត្យពីរ (មួយស្តីពីការគ្រប់គ្រងអាងទន្លេ និងមួយទៀតស្តីពីសហគមន៍កសិករប្រើប្រាស់ទឹក) បានកំណត់គោលការណ៍សំខាន់ៗសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ទឹកឲ្យមានចីរភាព ធានាឱ្យមានសន្តិសុខទឹក និងការចែករំលែកដោយសមធម៌ក្នុងវិស័យផ្សេងៗ។
គោនយោបាយ និងក្របខណ្ឌច្បាប់ទាំងនេះ រួមជាមួយនឹងការសហការពហុវិស័យ បានគូសបញ្ជាក់អំពីវឌ្ឍនភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការសម្រេចបាននូវវិសយ័ទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា ដែលរួមមាន តម្លៃសមរម្យ និងចីរភាព។

យោងតាមទិន្នន័យនៃគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (SDG) ៦ ស្តីពីការប្រើប្រាស់ទឹក ប្រជាជនកម្ពុជាជាង ៣៣% បានប្រើប្រាស់សេវាទឹកដែលមានការគ្រប់គ្រងដោយសុវត្ថិភាពក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ប្រទេសកម្ពុជា មានធនធានទឹកច្រើន រួមទាំងទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាប ប៉ុន្តែតំបន់ជាច្រើនប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតទឹកធ្ងន់ធ្ងរក្នុងរដូវប្រាំង ដែលប៉ះពាល់ដល់ធនធានទឹក និងសុវត្ថិភាពរបស់សហគមន៍ក្នុងការប្រកបរបរការចិញ្ចឹមជីវិត។ លើសពីនេះគម្លាតសមភាពយេនឌ័រ នៅតែមាននៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ ភ័ស្តុតាងបានបង្ហាញថា ស្ត្រី និងកុមារីត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ច្រើនដោយអសន្តិសុខទឹក។

នៅពេលនិយាយអំពីដំណើរការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តលើទឹកស្អាត និងអនាម័យ ស្ត្រីមានភាពជាតំណាងតិចតួចនៅក្នុងស្ថាប័នសំខាន់ៗដូចជានៅក្នុងសហគមន៍កសិករប្រើប្រាស់ទឹក(FWUCs) និងគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងអាងទន្លេ (RBCs) ដែលភាគច្រើនជាបុរស។ ការគាំទ្រ និងការពង្រឹងភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្ត្រីនៅក្នុងគោលនយោបាយ និងការអនុវត្តអភិបាលកិច្ចទឹកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្នាក់ជាតិ ថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងថ្នាក់មូលដ្ឋានជារឿង ដែលចាំបាច់ នឹងបន្ទាន់ដែលត្រូវធ្វើ។

ការពិភាក្សា បានកំណត់នូវសកម្មភាពជាក់លាក់ដើម្បីដោះស្រាយគម្លាតយេនឌ័រដែលមានស្រាប់នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹក និងហិរញ្ញប្បទាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ គំនិត និងយោបល់ដែលទទួលបានទាំងនេះនឹងក្លាយជាចំណែកមួយដែលជួយផ្តល់ជាអនុសាសន៍ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងតែអនុវត្តកន្លងមក តួយ៉ាងដូចជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវក្នុងការងារអភិបាលកិច្ចធនធានទឹកដែលធន់នឹងអាកាសធាតុរបស់កម្ពុជា។

លោកស្រី ងិន លីណា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាប្រធានក្រុមការងារយេនឌ័រនៃក្រសួងបរិស្ថាន មានប្រសាសន៍ថា "សន្តិសុខទឹកសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា គឺជាអាទិភាពគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ហើយវាបាននឹងកំពុងកៀងគរកិច្ចសហការពីវិស័យជាច្រើន និងភាពជាដៃគូសម្រាប់ការអនុវត្តអភិបាលកិច្ចទឹកដែលប្រកបដោយបរិយាបន្នអោយកាន់តែប្រសើរឡើង។ បរិយាកាស និងសកម្មភាពជាច្រើន ត្រូវបានគាំទ្រដែលធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្ត្រី និងការចូលរួមក្នុងការសម្រេចចិត្តការងារអភិបាលកិច្ចទឹក រួមទាំងការពាក់ព័ន្ធនឹងលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់សហគ្រិនភាពរបស់ស្ត្រី" ។

លោកស្រី ភាណ សោភ័ណ នាយិកាអង្គការអុកស្វាម បានគូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តយូរអង្វែងរបស់អង្គការអុកស្វាមក្នុងការគាំទ្រ និងលើកកម្ពស់ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្ត្រីក្នុងការងារអភិបាលកិច្ចទឹក និងភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ។
លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា “អង្គការអុកស្វាម និងដៃគូបានសហការរៀបចំវិធីសាស្រ្តប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតជាច្រើន ដែលពង្រឹងការអនុវត្ត និងគោលនយោបាយអភិបាលកិច្ចធនធានធម្មជាតិដែលប្រកបដោយ
បរិយាបន្នយេនឌ័រនៅកម្ពុជា។ វិធីសាស្រ្តរបស់យើងតែងតែនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរជាប្រព័ន្ធ ដោយធ្វើការលើមូលហេតុចម្បងមួយចំនួនដែលនាំអោយមានវិសមភាព និងគម្លាត និងការកសាងសមត្ថភាពសម្រាប់អោយមានលទ្ធផលរយៈពេលវែង”។

តំណាងអង្គការយូណេស្កូប្រចាំកម្ពុជា លោក Flavio Bonetti បានលើកឡើងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អង្គការយូណេស្កូក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងអភិបាលកិច្ចទឹក សមភាពយេនឌ័រ និងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។ នៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គក្រោម អង្គការយូណេស្កូកំពុងធ្វើការទាក់ទងនិងគម្លាតរវាង ទិន្នន័យ និងសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹកក្រោមដីឆ្លងព្រំដែន ព្រមទាំងការងារលើកកម្ពស់ការចូលរួមដោយស្មើភាពរបស់ស្ត្រីតាមរយៈចំណុចបង្គោលយេនឌ័រ និងផែនការសកម្មភាពយេនឌ័រទឹកក្រោមដី។ លើសពីនេះទៀត គម្រោងបម្រុងជីវមណ្ឌលបឹងទន្លេសាប (TSBR) បានបង្កើតយន្តការស្ត្រីជាអ្នកដឹកនាំកម្រិតខ្ពស់ក្នុងកិច្ចការសម្របសម្រួលដើម្បីធានាអភិបាលកិច្ចរឹងមាំ និងបញ្ចូលសមភាពយេនឌ័រក្នុងការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររបស់គម្រោង។

កម្មវិធីសម្ពោធរបាយការណ៍នេះ ធ្វើឡើងរួមគ្នាដោយអង្គការអុកស្វាម ដែលជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងបរិយាបន្នអភិបាលកិច្ចទឹកទន្លមេគង្គ និងគម្រោងភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី និងទីភ្នាក់ងារស្វីសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ (SDC) និងការិយាល័យអង្គការយូណេស្កូកម្ពុជា៕